Geodetische koepel
Koepels en bollen van driehoeken of zeshoeken, zoals die van Buckminster Fuller en het Eden Project. Kies de frequentie, hoe ver je de bol afsnijdt en welke vlakken glas worden. De stijlen worden als 3D-lijnen in blokken gelegd. Klik op blokken die je hebt geplaatst om bij te houden waar je bent.
Hoe hoger, hoe meer en kleinere vlakken en hoe ronder de koepel.
Bij 2 tot 5 koepels lopen ze in elkaar over, zoals bij het Eden Project.
Aanzicht
Bovenaanzicht
lichter = hogerDe streepjeslijnen gaan door het middelpunt van elke koepel. x en z tellen vanaf het middelpunt van de eerste koepel.
Bouwverdeling
Per laag, van onder naar boven
| Laag | Maat | Wat er in zit | Blokken |
|---|
Laag 1, rij voor rij
| Rij | Start | Patroon | Blokken |
|---|
Bouwtips
- Bouw eerst alle stijlen, laag voor laag, en vul daarna pas de panelen in. Het skelet laat goed zien of je nog op koers zit.
- Zet de 12 vijfsterpunten (de hoekpunten met vijf stijlen) eerst neer met een opvallend blok. Daar hangt de hele vorm aan.
- Een 5/8-koepel is hoger dan een halve bol. Je krijgt meer ruimte boven je hoofd en de wand loopt onderaan bijna recht omhoog.
- Stijlen van ijzeren tralies, kettingen of muren in plaats van blokken maken de koepel licht en luchtig. Gebruik dan Alles glas voor de panelen.
- Getint glas of lichtblauw gekleurd glas voor de dichte panelen geeft een echte biodoom-look. Met lantaarns aan de binnenkant gloeit hij 's nachts.
- Bij een cluster bouw je eerst de grootste koepel. De andere sluiten er met hun open kant op aan.
3D en bouwplan per laag
Naar Minecraft
Download het ontwerp als schematic-bestand en plak het in je wereld met WorldEdit, of bouw het na met een hologram in Litematica. De stijlen en de voetmuur krijgen het blok dat je kiest. Glas wordt glas, dichte panelen worden witte beton en de vloer gladde steen. Met een blokpalet kies je alles zelf.
Boodschappenlijst
Zet de aantallen van dit ontwerp op je lijst. Daar zie je alles bij elkaar, omgerekend naar stacks en shulkerdozen.
Zo wordt het berekend
Geschiedenis en weetjes
Een bol van driehoeken
Een geodetische koepel is een bol die is opgedeeld in driehoeken. Hij begint bij een icosaëder: een vorm met 20 gelijke driehoeken en 12 hoekpunten. Elke driehoek verdeel je weer in kleinere driehoeken, en alle punten duw je naar buiten tot ze op de bol liggen.
Hoe vaker je verdeelt, hoe ronder de koepel. Dat getal heet de frequentie: 1V, 2V, 3V en zo verder. Driehoeken zijn sterk omdat ze niet scheef kunnen trekken. Zo krijg je met weinig materiaal een grote, stevige ruimte.
Het eerste planetarium
De eerste geodetische koepel werd in de jaren 1920 gebouwd door Walther Bauersfeld, ingenieur bij Carl Zeiss in Jena. Hij had een licht skelet nodig voor een planetarium, waarop de sterren werden geprojecteerd.
Bauersfeld bouwde een raster van ijzeren staven en spoot daar een dunne laag beton op. Het Zeiss-planetarium in Jena opende in 1926 en staat er nog.
Buckminster Fuller
De Amerikaanse uitvinder Richard Buckminster Fuller maakte de koepel na de Tweede Wereldoorlog wereldberoemd. Hij kreeg er in 1954 een patent op. Fuller wilde snel, goedkoop en licht bouwen, met zo weinig materiaal als mogelijk.
Zijn grootste werk is de Biosphère in Montreal, het Amerikaanse paviljoen voor de wereldtentoonstelling Expo 67. Het is bijna een hele bol. Fuller gebruikte ook het woord 'Spaceship Earth' om te laten zien dat de aarde een gesloten systeem is.
Radarkoepels en poolstations
Het leger gebruikte geodetische koepels als radome: een koepel om een radarantenne heen. Hij beschermt tegen wind en sneeuw en laat radiogolven door.
Op de Zuidpool stond van 1975 tot 2003 een grote geodetische koepel van het Amerikaanse Amundsen-Scott-station. In de tool kun je een poolstation met een dichte onderrand kiezen.
Biodomen en het Eden Project
Een koepel vol glas houdt warmte vast, zoals een kas. Daarom bouwt men biodomen waarin planten uit warme gebieden groeien.
Het Eden Project in Cornwall, Engeland, opende in 2001. Het heeft koepels van zeshoeken en vijfhoeken die in elkaar overlopen, met een van de grootste overdekte regenwouden ter wereld. Spaceship Earth bij Epcot in Florida is een bekende geodetische bol, en in veel sciencefictionfilms en games wonen mensen op andere planeten onder zulke koepels.
Wist je dat?
- Een icosaëder heeft 20 driehoeken, 30 ribben en 12 hoekpunten.
- Elke geodetische koepel van driehoeken heeft precies 12 punten waar maar vijf stijlen samenkomen. Op alle andere punten komen er zes samen.
- De Biosphère in Montreal heeft een doorsnede van 76 meter.
- Het molecuul C60, ontdekt in 1985, heeft de vorm van een geodetische bol en werd naar Fuller vernoemd: buckminsterfullereen.
- Een voetbal met zwarte vijfhoeken en witte zeshoeken heeft hetzelfde patroon als een koepel van zes- en vijfhoeken: 12 vijfhoeken en 20 zeshoeken.
Over deze tool
Met deze Minecraft geodetische koepel generator bouw je koepels en bollen van driehoeken of zeshoeken, zoals die van Buckminster Fuller en het Eden Project. De stijlen worden als 3D-lijnen in blokken gelegd, en de vlakken ertussen vul je met glas of een dicht blok.
Je kiest het patroon (driehoeken of zes- en vijfhoeken), de frequentie van 1V tot 6V en hoe ver je de bol afsnijdt: een halve bol, 5/8, driekwart of een hele bol. Daarna stel je de diameter in, dunne of dikke stijlen, en of de panelen allemaal glas zijn, om en om, willekeurig, met een dichte onderrand of in banden. Je kunt deuren, een voetmuur en een vloer toevoegen. Met de biodoomcluster zet je 2 tot 5 koepels in elkaar over.
Voorbeelden zijn onder meer een Fuller-koepel 3V, een glazen tuinkas, het Eden Project, een poolstation, een planetarium, een klimrek en een radarkoepel. Het bouwplan per laag laat elk blok zien, en je bekijkt de koepel in 3D, van voren, van opzij, als doorsnede en van boven. Klik op blokken die je hebt geplaatst om bij te houden waar je bent.
De tool telt alle blokken, apart het glas en de stijlen, en rekent ze om naar stacks. Met het blokpalet kies je je eigen blokken, en met de .schem-download plak je de koepel in je wereld met WorldEdit of Litematica. Ideaal voor een Minecraft biodoom, een kas, een basis op een andere planeet of een futuristische stad.
Veelgestelde vragen
Welke frequentie moet ik kiezen?
Hoe hoger de frequentie, hoe meer en kleinere vlakken en hoe ronder de koepel. Bij een kleine koepel worden de vlakken bij een hoge frequentie zo klein dat je de driehoeken niet meer ziet. Een 3V-koepel van 25 tot 40 blokken breed is een goed begin. Voor grote koepels kun je 4V of hoger nemen.
Wat betekent 5/8 bij afsnijden?
Het is het deel van de bol dat je bouwt. Een 5/8-koepel is iets hoger dan een halve bol. Je krijgt meer ruimte boven je hoofd en de wand loopt onderaan bijna recht omhoog. Daardoor past er makkelijk een deur in.
Hoe begin ik met bouwen?
Bouw eerst alle stijlen, laag voor laag, en vul daarna pas de panelen in. Zet de punten waar vijf stijlen samenkomen eerst neer met een opvallend blok. Daar hangt de hele vorm aan. Het skelet laat goed zien of je nog op koers zit.
Welke blokken staan mooi bij een biodoom?
Stijlen van ijzeren tralies, kettingen of muurblokken maken de koepel licht. Gebruik dan Alles glas voor de panelen. Getint glas of lichtblauw gekleurd glas geeft een echte biodoom-look. Met lantaarns binnen gloeit hij 's nachts.
Kan ik meerdere koepels aan elkaar bouwen?
Ja. Zet de biodoomcluster op 2 tot 5 koepels. Ze lopen dan in elkaar over, zoals bij het Eden Project. Bouw eerst de grootste koepel; de andere sluiten er met hun open kant op aan.
Werkt dit in Bedrock?
Het bouwplan per laag werkt in elke versie, ook Bedrock. Het .schem-bestand is voor Java Edition met WorldEdit of Litematica. Zoek je een gewone ronde koepel van blokken? Kijk dan bij Bollen en koepels.