Gewelven
Een gewelfd plafond voor je hal, kerk of gang. Kies een tongewelf, kruisgewelf, ribgewelf, kloostergewelf, koepelgewelf, waaiergewelf of netgewelf, en bouw het laag voor laag na. Klik op blokken die je hebt geplaatst om bij te houden waar je bent.
Kies een voorbeeld als begin en pas het daarna aan.
Een boog onder het gewelf op elke grens tussen twee traveeën, met een pilaster langs de muur.
Een sierblok waar ribben elkaar kruisen.
Maakt de trapjes aan de onderkant gladder, zodat het gewelf van beneden ronder oogt.
Dwarsdoorsnede
Plafondplan (van onderen gezien)
Langsdoorsnede
Donkere helft = de kant waar de omgekeerde trap tegen het gewelf zit. Licht vlak met streep = bovenste plaat.
Bouwverdeling
Per laag, van onder naar boven
| Laag | Schil | Ribben en bogen | Muur | Trappen en platen |
|---|
Laag 1, rij voor rij
Rijen lopen van links naar rechts over de breedte. Gelijke rijen achter elkaar staan samen. Start telt vanaf de buitenkant van de linkermuur.
| Rij | Start | Patroon | Stuks |
|---|
Bouwtips
- Bouw eerst de muren tot de aanzet. Zet daarna in elke dwarsdoorsnede een tijdelijke boog van steigerblokken als mal en leg het gewelf daaroverheen.
- Bij een kruis- of ribgewelf bouw je eerst de diagonale ribben van hoek tot hoek. De kappen tussen de ribben vul je daarna laag voor laag.
- Gordelbogen en ribben in een ander blok, bijvoorbeeld gepolijst andesiet onder een schil van stenen bakstenen, maken het gewelf goed leesbaar.
- Omgekeerde trappen zet je door op de bovenste helft van een blok te klikken. Bouw ze als laatste, van onderen, als je de schil al hebt staan.
- Een smal gewelf met een spitse doorsnede wordt snel hoog. Een segmentgewelf blijft laag en past goed in een kelder.
- Kies bij het blokpalet "Per onderdeel" om schil, ribben, gordelbogen, sluitstenen en muren elk een eigen blok te geven.
3D en bouwplan per laag
Naar Minecraft
Download het ontwerp als schematic-bestand en plak het in je wereld met WorldEdit, of bouw het na met een hologram in Litematica.
Boodschappenlijst
Zet de aantallen van dit ontwerp op je lijst. Daar zie je alles bij elkaar, omgerekend naar stacks en shulkerdozen.
Zo wordt het berekend
Geschiedenis en weetjes
Het Romeinse tongewelf
Een tongewelf is een boog die in de lengte doorloopt, als een halve buis. De Romeinen bouwden ze in tunnels, riolen, bruggen en badhuizen. Ze gebruikten baksteen en beton.
Een tongewelf duwt over de hele lengte naar opzij. Daarom heeft het dikke muren nodig en kun je er moeilijk grote ramen in maken.
Het kruisgewelf
Als twee tongewelven elkaar haaks kruisen, krijg je een kruisgewelf. De Romeinen gebruikten het in grote badhuizen, zoals de Thermen van Diocletianus in Rome.
In de romaanse tijd, rond het jaar 1000 tot 1200, kwam het kruisgewelf veel voor in crypten en kerken. Het gewicht gaat naar vier hoekpunten, zodat de muren ertussen ramen kunnen hebben.
Het gotische ribgewelf
Bij een ribgewelf bouw je eerst stenen ribben op de diagonalen. Daarna vul je de vakken ertussen met een dunne schil. De kathedraal van Durham in Engeland, gebouwd vanaf 1093, heeft een van de oudste hoge ribgewelven.
Met spitsbogen en ribben konden gotische bouwers veel hoger bouwen. Een rij gewelfvakken heet een reeks traveeën.
Sterren, netten en waaiers
Later voegden bouwers extra ribben toe, tiercerons en liernes. Zo ontstonden sterrengewelven. In Duitsland en Midden-Europa werden netgewelven populair, met een patroon van ruiten over het hele plafond.
In Engeland ontstond het waaiergewelf. Het oudste staat in de kloostergang van de kathedraal van Gloucester. Het bekendste is het plafond van King's College Chapel in Cambridge, uit het begin van de 16e eeuw.
Klooster- en koepelgewelven
Een kloostergewelf heeft vier gebogen vlakken die naar het midden oplopen, als een dak van binnen. Een koepelgewelf of hangkoepel is een lage koepel boven een vierkant vak.
De Hagia Sophia in Istanboel gebruikt hangkoepels om een ronde koepel op een vierkante ruimte te zetten.
Hoe een gewelf werd gebouwd
Metselaars bouwden eerst houten mallen onder elke boog. Daarop legden ze de stenen. Pas als het gewelf dicht was, haalden ze de mallen weg.
In Minecraft hoeft dat niet, maar een tijdelijke boog van steigerblokken helpt je wel om de vorm goed te krijgen.
Wist je dat?
- De bouw van de kathedraal van Durham begon in 1093.
- Het waaiergewelf van King's College Chapel in Cambridge is gebouwd tussen 1512 en 1515.
- De kloostergang van de kathedraal van Gloucester heeft het oudste bekende waaiergewelf.
- De Thermen van Diocletianus in Rome werden rond het jaar 306 voltooid.
- Een sluitsteen is het sierblok waar de ribben van een gewelf samenkomen.
- Een travee is één vak van een gewelf tussen twee steunpunten.
Over deze tool
De Gewelvenplanner helpt je een gewelfd plafond te bouwen voor je hal, kerk, kelder of gang. Je kiest een tongewelf, kruisgewelf, ribgewelf, kloostergewelf, koepelgewelf, waaiergewelf of netgewelf. Elf voorbeelden, van een Romeinse tunnel tot een gotisch schip, geven je een snelle start.
De doorsnede kan rond, spits, segment of ellips zijn. Je stelt de overspanning, de lengte, het aantal traveeën, de pijl en de muurhoogte in. Je kiest of de muren meegebouwd worden, of alleen pijlers met open zijkanten. Gordelbogen, ribben, sluitstenen en een afwerking met omgekeerde trappen en platen maken het af.
De dwarsdoorsnede, het plafondplan van onderen en de langsdoorsnede laten de vorm van drie kanten zien. Per laag zie je rij voor rij welke blokken bij de schil, de ribben en de muur horen. Klik op geplaatste blokken om je voortgang bij te houden.
In de 3D-weergave en het bouwplan per laag zie je het resultaat van alle kanten. Kies bij het blokpalet Per onderdeel om schil, ribben, gordelbogen, sluitstenen en muren elk een eigen blok te geven. De materiaalcalculator rekent alles om naar stacks en shulkerdozen.
Download het gewelf als .schem-bestand voor WorldEdit of Litematica. Ideaal als je een Minecraft kathedraal, kloostergang of kasteelkelder bouwt.
Veelgestelde vragen
Hoe bouw ik een gewelfd plafond in Minecraft?
Bouw eerst de muren tot de aanzet. Zet dan in elke dwarsdoorsnede een tijdelijke boog van steigerblokken en leg het gewelf daaroverheen. Volg per laag de lijst rij voor rij. Breek de steiger weg als het gewelf dicht is.
Welk gewelf past bij mijn bouwwerk?
Een tongewelf past bij tunnels, kelders en Romeinse gebouwen. Een kruisgewelf hoort bij romaanse crypten. Een ribgewelf of sterrengewelf past bij gotische kerken. Een waaiergewelf is iets voor een rijke kapel. Een segmentgewelf blijft laag en past in een kelder.
In welke volgorde bouw ik een ribgewelf?
Bouw eerst de diagonale ribben van hoek tot hoek. Vul daarna de kappen tussen de ribben laag voor laag. Ribben in een ander blok, bijvoorbeeld gepolijst andesiet onder stenen bakstenen, maken het gewelf goed leesbaar.
Hoe krijg ik de onderkant rond in plaats van trapjes?
Kies bij Afwerking onderkant voor bovenste platen of omgekeerde trappen en platen. Omgekeerde trappen plaats je door op de bovenste helft van een blok te klikken. Bouw ze als laatste, van onderen.
Hoe hoog wordt mijn gewelf?
De pijl is de hoogte van het gewelf boven de aanzet. Met Standaardpijl past de tool hem aan de doorsnede aan. Een smal gewelf met een spitse doorsnede wordt snel hoog. De totale hoogte zie je bovenaan bij Hoogte.
Kan ik dit in Bedrock bouwen?
Ja, het bouwplan per laag werkt in elke versie. Het .schem-bestand is voor Java Edition met WorldEdit of Litematica. Kies bij Muren voor Alleen tonen als je de muren niet in de download wilt.